Kleszcze zimą?
Kleszcze nie śpią zimą – historia Michała, który zachorował na boreliozę mimo że nigdy nie zauważył u siebie kleszcza
Jesień i zima w Polsce coraz częściej są cieplejsze niż dawniej. Zmieniający się klimat sprawia, że kleszcze są aktywne niemal przez cały rok. Wystarczy kilka cieplejszych dni z temperaturą powyżej 5°C, by znów wyruszyły na żer. Nie potrzebują upałów – potrzebują wilgoci i żywiciela.
🕷️ Kleszcze w Polsce – aktywne cały rok
Jeszcze kilkanaście lat temu sezon aktywności kleszczy w Polsce trwał od kwietnia do września. Dziś lekarze diagnozują przypadki boreliozy także zimą. W cieplejsze dni grudnia czy lutego można spotkać je nawet w miejskim parku.
Z danych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego wynika, że Polska należy do krajów o najwyższej liczbie zachorowań na boreliozę w Europie – każdego roku odnotowuje się ponad 25 tysięcy przypadków, a wielu specjalistów uważa, że rzeczywista liczba zakażeń jest nawet dwukrotnie wyższa.
Kleszcze nie giną zimą. Ukrywają się w ściółce, trawie, pod liśćmi lub w niskich krzewach. Wystarczy kilka dni z dodatnią temperaturą, aby znów stały się aktywne. Najgroźniejsze są nimfy – bardzo małe, niemal niewidoczne gołym okiem formy kleszczy. To one odpowiadają za większość zakażeń boreliozą, bo łatwo je przeoczyć.
💬 Historia pacjenta Michała (35 lat)
Michał to 35-letni informatyk z Gliwic, który prowadzi aktywny tryb życia. Często spaceruje z psem po pobliskich lasach i polanach. Nigdy nie zauważył u siebie kleszcza, nie miał też charakterystycznego rumienia.
„Myślałem, że kleszcze są tylko latem. Chodziłem z psem zimą, nawet w lutym, ale przecież wtedy – jak mi się wydawało – nie było szans, żeby coś mnie ukąsiło.”
Kilka miesięcy później pojawiły się bóle głowy, trudności z koncentracją i przewlekłe zmęczenie. Michał zrzucał to na stres w pracy. Jednak pewnego dnia jego ciało wysłało wyraźny sygnał.
„Wstałem rano i zobaczyłem, że połowa mojej twarzy nie reaguje. Nie mogłem się uśmiechnąć ani zamknąć oka. To był dla mnie szok.”
Neurolog natychmiast zlecił badania, w tym testy w Laboratorium Lab-Med. Wynik był jednoznaczny – borelioza z zajęciem układu nerwowego (neuroborelioza).
„Nie mogłem w to uwierzyć. Nigdy nie widziałem u siebie kleszcza! Dziś wiem, że kleszcze potrafią być naprawdę małe, a infekcja może rozwijać się miesiącami, nie dając charakterystycznych objawów.”
Leczenie trwało kilka miesięcy – antybiotykoterapia i rehabilitacja neurologiczna. Michał dziś czuje się lepiej, ale jak sam mówi, choroba zmieniła jego podejście do zdrowia.
„Teraz badam się regularnie i namawiam do tego znajomych. Lepiej zrobić test raz na jakiś czas niż przejść przez to, co ja.”
🧭 Rozmowa z Michałem – fragment wywiadu dla Lab-Med
Lab-Med: Jak wyglądały pierwsze objawy?
Michał: Początkowo to było zmęczenie, trudności z pamięcią, uczucie mgły w głowie. Pomyślałem, że to przemęczenie, może wypalenie zawodowe. Później pojawiły się bóle stawów i właśnie porażenie twarzy.
Lab-Med: Jak zareagował Pan na diagnozę?
Michał: Byłem przerażony, ale też zdziwiony. Nigdy nie miałem kontaktu z kleszczem, przynajmniej tak mi się wydawało. Dopiero lekarz wyjaśnił, że kleszcz mógł odpaść, zanim go zauważyłem.
Lab-Med: Co było najtrudniejsze podczas leczenia?
Michał: Długość terapii i niepewność. To nie jest coś, co mija po tygodniu. Potrzeba cierpliwości i wsparcia bliskich.
Lab-Med: Co poradziłby Pan innym osobom?
Michał: Nie lekceważcie objawów i nie wierzcie, że kleszcze śpią zimą. Badajcie się, nawet jeśli nic Was nie ugryzło. Borelioza to cicha choroba – nie zawsze daje o sobie znać od razu.
🧠 Fakty i ciekawostki o kleszczach w Polsce
Kleszcze można spotkać nie tylko w lasach – coraz częściej występują w miastach: w parkach, ogrodach i na trawnikach osiedlowych.
Ocenia się, że 20–30% kleszczy w Polsce jest zakażonych bakterią Borrelia burgdorferi.
W 2024 roku liczba potwierdzonych przypadków boreliozy w Polsce wzrosła o ponad 30% w porównaniu do roku poprzedniego.
Kleszcze są aktywne już przy 5°C – więc kilka cieplejszych dni zimą wystarczy, by znów zaczęły atakować.
Najwięcej przypadków boreliozy notuje się w województwach: podlaskim, małopolskim i dolnośląskim.
💡 Co warto zapamiętać
Kleszcze mogą być aktywne nawet zimą.
Brak zauważonego ukąszenia nie oznacza, że jesteśmy bezpieczni.
Borelioza może rozwijać się powoli i dawać różnorodne objawy – neurologiczne, stawowe, kardiologiczne.
Regularne badania pozwalają wykryć chorobę we wczesnym stadium.
🧪 Profilaktyka w Lab-Med
W Laboratorium Lab-Med wykonujemy badania w kierunku boreliozy i innych chorób odkleszczowych przez cały rok.
Oferujemy testy przesiewowe, potwierdzające oraz kontrole po leczeniu.
Nie czekaj, aż pojawią się objawy – zrób badanie profilaktyczne i zyskaj pewność, że jesteś zdrowy.
Lab-Med – bo zdrowie nie ma sezonu.
